درمان ارتودنسی - کلینیک دندانپزشکی تاج
منوی دسته بندی
درمان ارتودنسی

درمان ارتودنسی

درمان ارتودنسی

درمان ارتودنسی همانند اندودنتیکس یکی از زیر شاخه های دندانپزشکی می باشد. حوزه تخصص ارتودنسی درمان نقص موقعیت ساختاری در تراز شدن دندان ها و تغییر شکل در ساختار فک می باشد. بنابراین ارتودنسی شامل تشخیص اختلال در دندان ها و فک ها ، جلوگیری یا توقف این مشکلات در دوره اولیه و بهبود و درمان این مشکلات در آینده می باشد. ارتودنسی اغلب به عنوان درمان سیم دندانپزشکی در جامعه شناخته می شود.

فهرست مطالب

ارتودنسی چیست؟

اگر بپرسید ارتودنسی یعنی چه؟ این کلمه از ریشه یونان باستان می باشد که با ترکیبی از orthos (صاف ، مستقیم) و odont (دندان) بوجود آمده است. در واقع ، تعریف لغوی حوزه فعالیت این رشته را به وضوح توضیح می دهد. هدف اصلی مداخلات ارتودنسی در ناحیه تحتانی و میانی صورت به ویژه دندان ها می باشد که می تواند زیبایی صورت را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

درمان ارتودنسی

درمان ارتودنسی متداول کدام نوع هست؟

اساسی ترین ابزاری که در کشور ما با ارتودنسی شناخته می شود ، بریس است. از بریس می توان برای جلوگیری از شلوغی دندان استفاده کرد، علاوه بر جابجایی دندان ها ، اصلاح رشد فک یا کنترل رشد عضلات نیز از جمله دلایل استفاده از بریس می باشد.

بریس ها به یک یا چند دندان در جهت مورد نظر نیرو وارد می کنند. این در واقع یک مکانیسم ساده است که از براکت ها (قسمت هایی که به سطح دندان چسبانده می شوند) و سیم هایی که بین آن براکت ها قرار داده شده اند تشکیل شده است. براکت ها به گروهی از دندان ها یا اغلب به همه دندان ها متصل می شوند و دندان ها به لطف سیم هایی که از بین براکت های متصل شده در جهت مورد نظر حرکت می کنند.

3 3

چه زمانی درمان ارتودنسی ضروری می باشد؟

شایع ترین اختلال در ارتودنسی ، تغییرات ناخواسته در وضعیت فک و کل صورت در نتیجه موقعیت دندان ها می باشد. درمان ارتودنسی فقط پس از معاینه و برنامه ریزی دقیق دندانپزشکان و متخصص ارتودنسی انجام می گیرد.

در نتیجه نامرتب بودن دندان ها ، شش اختلال اساسی در دندان ها مشاهده می شود.

آندر بایت

انواع اختلالات ارتودنسی:

درمان ارتودنسی اوربایت:

زمانی اتفاق می افتد که دندان های فک بالا دندان های فک پایین را بیش از حد طبیعی پوشش می دهند. این مشکل با درمان ارتودنسی قابل اصلاح می باشد.

آندربایت:

این اختلاف به گونه ‌ای می باشد که دندان های پایینی جلوتر از دندان های بالایی قرار می گیرد و باعث می شود لب پایین جلوی لب بالایی باشد. با درمان ارتودنسی (بریس) قابل اصلاح می باشد.

کراس بایت(Crossbite):

نیش معکوس بین دندان های بالا و پایین مشاهده می شود و با درمان ارتودنسی قابل اصلاح می باشد.

اپن‌بایت(Openbite):

دندان های جلویی با یکدیگر تماس ندارند و دندان ها حتی وقتی دندان های خلفی برای بستن یکدیگر تماس پیدا می کنند ، بین آنها فاصله باقی می ماند و با درمان ارتودنسی (بریس) اصلاح می شود.

شکاف:

تشکیل شکاف بین دندان های از دست رفته در اثر عوامل ژنتیکی یا خارجی می باشد. اصلاح این مشکل با درمان ارتودنسی (بریس) یا دندان مصنوعی امکان پذیر می باشد.

ازدحام دندان:

وضعیتی که در یک فک یا هر دو فک، فضای کافی برای بیرون آمدن دندان ها به روشی سالم وجود ندارد و مشکلات ناشی از آن باعث بدخیمی می شود. با درمان ارتودنسی قابل اصلاح است.

علاوه بر همه این موارد ، عوارضی که در نتیجه موقعیت هایی مانند تصادفات ، آسیب ها و ضربه های جسمی ایجاد می شود و باعث تغییر شکل در دندان و فک بیمار می شود نیز با روش های درمان ارتودنسی و در صورت لزوم با ابزار ارتودنسی قابل حل است.

5 2

انواع روش های درمانی ارتودنسی

یکی از اولین موضوعاتی که در مورد بریس به ذهن بیماران خطور می کند قیمت بریس ها می باشد ، ولی مهمترین مسئله ای که باید در مرحله اول مورد توجه قرار گیرد باید مشکل فعلی و روش درمانی مورد استفاده می باشد. چهار روش درمان ارتودنسی وجود دارد که به طور گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد. سیم هایی که باید استفاده شوند، ممکن است بسته به اختلال ساختاری بیمار یا انتظارات بیمار در بعضی از نقاط متفاوت باشد.

بریس های فلزی

قدیمی ترین ، با دوام ترین و پر کاربردترین نوع درمان ارتودنسی، بریس های فلزی می باشد. با در نظر گرفتن ساختار فک و دندان ، بریس ها می تواند توسط دندانپزشک بر روی سطح داخلی یا خارجی دندان قرار گیرد. اگرچه این روش درمانی از نظر زیبایی روش مناسبی نمی باشد اما برای هر مشکل ارتودنسی روش درمانی مناسبی می باشد. علاوه بر این ، قیمت بریس های فلزی به عنوان اقتصادی ترین روش ارتودنسی شناخته می شود. بسته به درجه اختلال ، بهبودی در این روش درمانی در یک دوره ۶ ماهه تا ۲ ساله حاصل می شود.

بریس های شفاف (بریس های سرامیکی)

از نظر نتیجه بین بریس های شفاف و بریس های فلزی تفاوت معنی داری بین این دو روش درمانی وجود ندارد. بریس های شفاف از نظر زیبایی همانند ساختار طبیعی دندان به نظر می رسد زیرا از مواد سرامیکی ساخته می شود. با این وجود دوام و ماندگاری آن به اندازه بریس های فلزی نخواهد بود و باید با دقت بیشتری استفاده شود. به همین دلیل به خصوص برای کودکان روش مناسبی نمی باشد.

2 2

استفاده از بریس در ارتودنسی

دندانپزشک ممکن است استفاده از بریس را در مواردی که نیاز به اعمال نیروی اضافی به بریس از نظر ساختاری یا کوتاه شدن زمان درمان دارد، توصیه کند. لاستیک بریس ماده ای می باشد که بین دو یا چند دندان و معمولاً بین ردیف های پایین و بالا استفاده می شود.

 

مهاربندها برای تقویت و تسریع اصل بریس ها پوشیده می شوند. مهاربند برای حرکت بریس ها و دندان ها به صورت همزمان در ۳ بعد و گاهی برای اصلاح موقعیت فک ها استفاده می شود. اگرچه مهاربند در چند روز اول درد را کمی افزایش می دهد ، اما دوره درمان را به طور قابل توجهی کوتاه می کند.

بریس های زبانی (مهاربندهای لینگوال)

 بریس های زبانی برای از بین بردن ظاهر نامناسب بریس ها استفاده می شود که بزرگترین نقطه ضعف بریس های دیگر می باشد. به جای سطح خارجی و قابل مشاهده دندان ، روی سطح داخلی دندان قرار می گیرد. برای درمان شرایطی همانند بریس های فلزی یا شفاف (سرامیکی) قابل استفاده می باشد. وقتی از نظر هزینه درمان مقایسه می شود ، ممکن است هزینه های بالاتری نسبت به بریس های فلزی یا بریس های شفاف داشته باشد.

ارتودنسی نامرئی

 

این روش  به عنوان Invisalign شناخته می شود ، که ترکیبی از کلمات “Invisible” به معنی “نامرئی” و “aligner” به معنی “اصلاحی” است این روش درمانی در موارد اختلالات ارتودنسی یا ناهنجاری های دندان استفاده می شود. برخلاف سایر روش ها، در استفاده از الاینر های نامرئی هیچ براکت و سیمی وجود ندارد. بیمار برای اندازه گیری ساختار دندان ها و انجام اصلاح مورد نظر تحت اندازه گیری های سه بعدی قرار می گیرد. با توجه به نتایج اندازه گیری های انجام شده ، یک الاینر شفاف مخصوص (Invisalign) برای بیمار تهیه می شود. 

ارتودنسی شفاف

از الاینر های نامرئی چگونه استفاده کنیم؟

بیمار الاینر را که به دهان یا دندان وی متصل نیست ، به طور متوسط ​​ حدود ۲۲ ساعت استفاده می کند. یکی از تفاوت های اصلی این روش با بریس های استاندارد این است که بیمار می تواند الاینر های شفاف دندان را برای فعالیت هایی از جمله مسواک زدن و غذا خوردن بدون نیاز به هیچ ابزاری برداشته و پس از انجام اقدامات لازم به راحتی دوباره آن را متصل کند. الاینر های نامرئی از نظر زیبایی بیمار را در شرایط دشواری قرار نمی دهد. علاوه بر این ، زمانی که الاینر های نامرئی از دهان خارج می شود ، نیرو و درد از بین می رود.

درمان ارتودنسی نامرئی را می توان با یک الاینر تکمیل کرد ، یا می توان با در نظر گرفتن مدت زمان درمان و پیچیدگی ساختار دندان ، بیش از یک الاینر را که به طور متناوب تغییر می کند ، استفاده کرد.

قیمت ارتودنسی شفاف

با توجه به راحتی که ارتودنسی شفاف ارائه می دهد ، قیمت ارتودنسی شفاف را نمی توان در مقایسه با دیگر نوع بریس ها خیلی بالا دانست. همانند سایر روشهای درمانی ، هزینه درمان با توجه به شدت مشکلی که بیمار دارد ، کیفیت مواد مورد استفاده ، مدت زمان درمان یا انتظارات بیمار متغیر می باشد.

مراقبت های پس از ارتودنسی

با درمان ارتودنسی دندان‌هایتان صاف و مرتب می‌شود و از همه مهم‌تر لبخندتان زیباتر می‌شود. اما درمان ارتودنسی مراقبت‌های خاص خود را نیاز دارد، شما باید در طول درمان ارتودنسی مراقب دندان‌ها و براکت باشید تا صدمه نبیند. براکت وقتی به دندان‌ها چسبانده می‌شود هنگام غذا خوردن ممکن است ذرات غذا به آنها گیر کند و احتمال پوسیدگی دندان و عفونت لثه را بالا ببرد.

“بنابراین باید مراقب باشید.”

در درمان ارتودنسی چگونه مسواک بزنیم؟

سر مسواک را با زاویه ۴۵ درجه نسبت به لثه در محل اتصال دندان نگه دارید و آن را با حرکات جارویی شکل از لثه به سمت لبه دندان و یا حرکات چرخشی روی دندان بکشید. دقت کنید برای هر دندان باید حدود ۱۰ ثانیه زمان بگذارید و سپس به دندان بعدی بروید. سعی کنید دندان‌ها را به ترتیب مشخصی مسواک کنید تا چیزی جا نماند.

براکت را نیز مسواک بزنید، مسواک را به حدی به براکت فشار دهید که موهای آن وارد سوراخ‌ها و زوایای براکت شوند، زیر سیم‌ها را با مسواک تمیز کنید. می‌توانید از فرچه مخصوص تمیز کردن براکت استفاده کنید.

یادتان نرود همه سطح دندان را تمیز کنید. برای تمیز کردن سطح جونده دندان‌ها آسیاب مسواک را روی سطح دندان به سمت جلو و عقب بکشید. پس از پایان تمیز کردن دندان‌ها خمیر دندان را بیرون تف کنید و دهان خود را در آینه نگاه کنید تا مطمئن شوید چیزی لابه‌لای دندان‌های شما گیر نکرده است.

اگر بهداشت دهان و دندان در دوران ارتودنسی رعایت نشود چه می‌شود؟

در صورتی که ذرات غذا بین براکت و دندان‌ها گیر کند و تمیز نشود یا پلاک چسبیده به آنها پاک نشود، باکتری‌ها شروع به فعالیت می‌کند و از این ذرات تغذیه می‌کنند، در اثر فعالیت باکتری‌ها اسید تولید می‌کنند. مینای دندان دائماً در معرض اسید قرار می‌گیرند و مواد معدنی از آن جدا می‌شود، در نتیجه مینا ضعیف شده و از بین می‌رود. در این مرحله لکه‌های سفیدی روی سطح دندان ایجاد می‌شود که مرحله اول پوسیدگی دندان است اگر به موقع به داد آن نرسید، پوسیدگی و کرم خوردگی ریشه اتفاق می‌افتد.

ویزیت‌های منظم برای تغییر سیم قوسی ارتودنسی، تنظیم بریس و نظارت بر پیشرفت کمی و کیفی درمان امری بسیار ضروری است. ویزیت‌های دوره‌ای باید جدی گرفته شود. جدی گرفتن این جلسه‌ها و حضور در کلینیک دندانپزشکی مطابق زمان‌بندی تعیین شده شرط لازم موفقیت درمان است. پس از هر جلسه تنظیم سیم‌ها ممکن است درد و ناراحتی ناچیزی برای شما به وجود می‌آید که خیلی زود برطرف خواهد شد.

نحوه نخ دندان کشیدن دندان‌های ارتودنسی بین دندان‌هایی که ارتودنسی شده‌اند، کار سختی به نظر می‌آید. اما باید روزی یک مرتبه نخ دندان بکشید. با استفاده از نخ‌های مخصوص می‌توانید این کار را انجام دهید. شما باید هر شب قبل از خواب نخ دندان بکشید. از نخ دندان‌های ارتودنسی که چندین بار هم قابل‌استفاده هستند و به‌راحتی زیر دندان‌ها و سیم‌ها را تمیز می‌کنند، استفاده کنید.

از انجام چه کارهایی در زمان ارتودنسی دندان‌ها می‌بایست پرهیز کنیم؟

جویدن اشیایی مانند مداد، یخ و ناخن و استعمال دخانیات توصیه نمی‌شود.

هفته اول بعد از درمان ارتودنسی ناراحتی و دردی که به‌خاطر قراردادن بریس ها ایجاد شده بود، از بین خواهد رفت. دندان‌ها به وجود بریس ها عادت کرده و در نتیجه غذا خوردن راحت‌تر می‌شود.

سه روز اول بعد از ارتودنسی دندان:

در سه روز اول بعد از ارتودنسی دندان‌ها به دلیل اینکه به فشار ناشی از بریس ها عادت ندارند، ممکن است تا زمان تنظیم بریس ها شما کمی احساس درد و ناراحتی در دندان‌ها و اطراف لب‌ها و گونه‌ها نمایید. برای کاهش دادن درد و ناراحتی از موم یا سیلیکون استفاده می‌کنند که باید روی بریس ها به کار برده شود. داروهای مسکن و ضد درد همچون ژلوفن بدون نیاز به نسخه پزشک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شستشوی دهان با آب گرم و نمک باعث کاهش درد خواهد شد برای تمیزکردن دستگاه ارتودنسی ترجیحاً از مسواک ارتودنسی استفاده نمایید. غذاهای سفت به سیم‌ها و سایر اجرای دستگاه ارتودنسی صدمه می‌رساند و موجب افزایش طول مدت و هزینه درمان می‌شود. از خوردن غذاهای سفت همچون ته‌دیگ، آجیل مانند پسته، نان خشک، میوه‌های سفت و هسته‌دار مانند گوجه‌سبز، هلو، سیب، هویج، زیتون خام و … اجتناب کنید و از خوردن شکلات، آب‌نبات و آدامس به هر میزان خودداری کنید.

در صورت تمایل به خوردن ساندویچ، سیب و هویج و میوه‌هایی نظیر آن، ابتدا آنها را به قطعات کوچک‌تر تقسیم و سپس میل کنید. از خوردن غذا و مایعاتی که رنگ‌دانه دارند همچون چای، نوشابه، زعفران، رب گوجه و … در روزهای نخست درمان خودداری کنید.

دستگاهی که روی دندان شما قرار گرفته کاملاً محکم و ثابت است. از دست‌کاری آن با دست و یا هر وسیله دیگر خودداری کنید. درصورتی‌که سیم اصلی بشکند، جهت تعیین وقت معاینه با متخصص ارتودنسی خود تماس حاصل نمایید. در صورت جداشدن یکی از سیم‌های نازک آن را به‌دقت خارج نموده و با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید و قبل از مراجعه جهت معاینه از خوردن غذاهای بد بو (سیر، پیاز، کالباس و …) خودداری کرده و حتماً دندان‌های خود را مسواک بزنید.