سوراخ شدن لثه یکی از آن مشکلاتی است که در نگاه اول ممکن است بیاهمیت به نظر برسد؛ اما در واقع میتواند نشانهای هشداردهنده از یک آسیب یا بیماری نهفته در بافتهای عمیق لثه باشد. برخلاف درد یا التهابهای گهگاهی که بسیاری از ما تجربه کردهایم؛ بروز یک سوراخ در لثه اتفاقی نادرتر و نگرانکنندهتر است که نباید نادیده گرفته شود.
این مشکل ممکن است در اثر عوامل مختلفی مانند عفونت، بیماریهای لثه، تحلیل بافت لثه یا حتی ضربه فیزیکی ایجاد شود. اگر بهتازگی متوجه تغییری غیرعادی در لثههای خود شدهاید، وقت آن رسیده که دقیقتر به آن توجه کنید. در این مطلب از کلینیک دندانپزشکی شبانه روزی تاج، به بررسی دلایل احتمالی سوراخ شدن لثه، روشهای درمان سوراخ شدن لثه و راهکارهایی برای پیشگیری از آسیب بیشتر میپردازیم. دانستن بهموقع، اولین قدم برای نجات لبخند شماست.
سوراخ شدن لثه چیست؟ زنگ خطر خاموش
سوراخ شدن لثه به وضعیتی گفته میشود که بخشی از بافت لثه دچار فرورفتگی یا از بین رفتن شود؛ بهگونهای که ناحیهای حفره مانند در کنار دندان یا بین لثه ایجاد میگردد. این حفره ممکن است بسته به علت ایجاد آن، شکل و ظاهر متفاوتی داشته باشد.
معمولاً این ناحیه بافتی متفاوت از سایر بخشهای لثه دارد؛ ممکن است قرمزتر، متورم یا حتی دردناک باشد. در برخی موارد، این سوراخ میتواند بهوضوح دیده شود؛ به ویژه اگر با تورم، سوزش یا خونریزی همراه باشد.
ظاهر این سوراخ ممکن است حفرهای کوچک یا فرورفته باشد که با بافت اطراف تفاوت دارد. این تغییر اغلب نشانهای از آسیب، عفونت یا شروع تحلیل لثه است و نباید نادیده گرفته شود. شناسایی بهموقع این مشکل میتواند از پیشرفت بیماریهای لثه جلوگیری کرده و به حفظ سلامت دهان کمک کند.
علت سوراخ شدن لثه چیست؟ 5 علت شایع و مهم
اگر متوجه سوراخی در لثه خود شدهاید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده که چرا چنین تغییری در بافت لثه ایجاد شده است. حقیقت این است که سوراخ شدن لثه معمولاً نشانهای از یک آسیب یا اختلال زمینهای در سلامت دهان است. در بسیاری از موارد، این وضعیت با ورود باکتریها یا ویروسها به عمق بافت لثه و ایجاد عفونت آغاز میشود.
اما فقط عفونت مقصر نیست؛ عوامل مختلفی مانند بیماریهای لثه، ضربه مکانیکی، جراحیهای دندانی و حتی تحلیل طبیعی لثه میتوانند به تنهایی یا در ترکیب با هم باعث تخریب بافت لثه شوند. در ادامه به بررسی مهمترین علل سوراخ شدن لثه میپردازیم.
1) بیماری لثه (پریودنتیت)؛ حمله بیصدا به ریشه دندان
بیماری لثه یا پریودنتیت یکی از رایجترین علل سوراخ شدن لثه است. این بیماری معمولاً از التهاب ساده لثه شروع میشود؛ اما اگر درمان نشود، به مرور بافت نگهدارنده دندان را تخریب کرده و باعث ایجاد فضاهایی عمیق بین دندان و لثه میشود. این فضاها که گاهی به شکل سوراخ ظاهر میشوند، محل تجمع باکتری و عفونت میگردند.
به ویژه سوراخ شدن لثه کنار دندان عقل یا سوراخ شدن لثه کنار دندان میتواند ناشی از تجمع پلاک در این نواحی باشد که کمتر در دسترس مسواک هستند. یکی از مهمترین علت خونریزی لثه هنگام مسواک زدن بیماری پریودنتیت است که اغلب نادیده گرفته میشود. اگر این سوراخها عمیق شوند، ممکن است با لق شدن یا حتی افتادن دندان همراه باشند. تشخیص زودهنگام و انجام جرمگیری عمیق میتواند روند تخریب را متوقف کرده و سلامت لثه را بازگرداند.
2) زخم پنهان لثه؛ نقش عفونت در تخریب بافت
عفونت یکی از دلایل شایع و فوری برای سوراخ شدن لثه است. باکتریهایی که در اثر عدم رعایت بهداشت دهان و دندان در دهان تجمع میکنند؛ میتوانند باعث ایجاد آبسه یا التهاب شدید در لثه شوند. این عفونتها در صورت پیشرفت، بافت لثه را تخریب کرده و حفرههایی در آن ایجاد میکنند.
در برخی موارد، سوراخ شدن لثه بعد از کشیدن دندان نیز ممکن است به دلیل عفونت محل جراحی رخ دهد. این سوراخ میتواند دردناک، همراه با ترشح چرک یا بوی بد دهان باشد و نیاز به درمان فوری دارد. حتی سوراخ شدن لثه در کنار دندان عقل که اغلب بهخاطر گیر کردن غذا و عدم دسترسی کافی به ناحیه است، میتواند به عفونت منجر شود. در چنین شرایطی مصرف آنتیبیوتیک تجویز شده توسط دندانپزشک و تمیز نگهداشتن ناحیه ضروری است.
3) ضربه یا آسیب مکانیکی؛ وقتی مسواک یا غذا باعث زخم میشود
سوراخ شدن لثه همیشه ناشی از بیماری نیست؛ گاهی اوقات یک ضربه ساده میتواند عامل آن باشد. استفاده نادرست از نخ دندان، مسواک زدن خشن یا گیر کردن غذای سخت مثل پوسته پاپکورن در لثه، ممکن است باعث زخم و در نهایت ایجاد سوراخ در بافت لثه شود.
این نوع آسیبها اغلب در نواحی خاصی مثل کنار دندان عقل یا بین دندانها اتفاق میافتند؛ جایی که دسترسی برای تمیز کردن سختتر است. علت سوراخ شدن دندان از بغل نیز در برخی موارد به تحلیل لثه ناشی از این آسیبهای مکانیکی برمیگردد.
اگرچه ممکن است در ابتدا درد یا التهاب زیادی نداشته باشد؛ اما عدم رسیدگی به آن میتواند به عفونت یا تحلیل بیشتر منجر شود. مراقبت دقیق، پرهیز از تحریک بیشتر و استفاده از دهانشویه برای عفونت لثه میتواند از گسترش آسیب جلوگیری کند.
4) تحلیل لثه (Recession)؛ راهی برای نفوذ باکتری
تحلیل لثه یکی دیگر از دلایل رایج سوراخ شدن لثه کنار دندان است. در این وضعیت، لثه به تدریج از دندان فاصله میگیرد و ریشه دندان را در معرض دید قرار میدهد. این پدیده ممکن است در اثر عوامل زیر ایجاد شود:
- بالا رفتن سن
- فشار بیشازحد هنگام مسواک زدن
- بیماری لثه
- ژنتیک
وقتی لثه عقب میرود، بین دندان و بافت لثه شکاف یا حفرهای ایجاد میشود که ممکن است به صورت سوراخ شدن لثه از بغل به چشم بیاید. این شکاف محل مناسبی برای تجمع پلاک و باکتری میشود و میتواند باعث تخریب بیشتر لثه و حتی استخوان شود.
تحلیل لثه معمولاً بدون درد است؛ اما در مراحل پیشرفته ممکن است با حساسیت شدید دندان همراه باشد. درمان زودهنگام با تکنیکهایی مثل جرمگیری عمیق یا پیوند لثه میتواند روند تحلیل را متوقف کند. جهت درمان لثه تحلیل رفته بدون جراحی میتوانید به کلینیک دندانپزشکی تاج دنتال مراجعه نمایید.
5) جراحی یا ایمپلنت؛ مراقبت ویژه برای لثه سالم
جراحیهای دندانپزشکی مثل کشیدن دندان یا کاشت ایمپلنت، اگرچه برای درمان مشکلات دهان انجام میشوند؛ اما گاهی باعث سوراخ شدن لثه بعد از کشیدن دندان یا اطراف ایمپلنت میشوند. این سوراخها اغلب طبیعی هستند و بخشی از فرآیند بهبود بهشمار میروند. اما در صورت عفونت یا ترمیم ناقص، میتوانند خطرناک شوند.
در ناحیههایی مانند لثه کنار دندان عقل که جراحی بیشتر انجام میشود؛ احتمال باقی ماندن یک حفره یا زخم باز وجود دارد. اگر این حفره با علائمی مانند درد، بوی بد یا ترشح همراه باشد، ممکن است نیاز به تمیزکاری حرفهای یا تجویز آنتیبیوتیک باشد.
رعایت دقیق مراقبت های بعد از جراحی لثه، پرهیز از دخانیات و مراجعه منظم به دندانپزشک، کلید پیشگیری از این مشکلات و تضمین ترمیم کامل لثه است.
علائم هشداردهنده سوراخ شدن لثه؛ مواظب این علائم باشید!
سوراخ شدن لثه فراتر از التهاب ساده است و اغلب نشانه مشکلات جدیتری در بافت لثه و دندانها محسوب میشود. شناخت دقیق علائم این وضعیت میتواند به شما کمک کند سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید و از پیشرفت بیماری جلوگیری کنید. در جدول زیر، علائم مهم و رایج مرتبط با سوراخ شدن لثه بر اساس نوع بیماری دستهبندی شدهاند.
|
جدول علائم هشداردهنده سوراخ شدن لثه |
|
| نوع بیماری |
علائم کلیدی |
|
پریودنتیت معمولی |
درد و تحلیل لثه، قرمزی و تورم، حساسیت یا لق شدن دندانها، ناراحتی هنگام غذا خوردن، بوی بد دهان، خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن |
| پریودنتیت پیشرفته |
پوشش زرد یا سفید روی محل آسیب، درد شدید، تب، تورم غدد لنفاوی، خونریزی خودبهخودی |
|
عفونت لثه |
ضایعات دهان، تب، بیاشتهایی، خستگی، تحریکپذیری، تورم و قرمزی شدید لثهها، تورم غدد لنفاوی |
اگر هر یک از این علائم را دارید، به ویژه مواردی که با درد شدید یا خونریزی خودبهخودی همراهاند؛ حتماً در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید تا درمان مناسب را دریافت کنید و از آسیب بیشتر جلوگیری کنید. جهت درمان سوراخ شدن لثه میتوانید از متخصصان تاج دنتال کمک بگیرید.
درمان فرورفتگی لثه؛ مؤثرترین روشهای درمان سوراخ لثه
روش دقیق درمان مورد نیاز برای سوراخهای لثه عمدتاً به علت این آسیب بستگی دارد. دندانپزشک شما در مورد اینکه کدام گزینه برای سلامت لثه شما بهتر عمل میکند، به شما توصیههایی خواهد کرد.
1) جرمگیری و صاف کردن ریشه؛ کلید درمان عمیق لثه
جرمگیری و صاف کردن ریشه یکی از مؤثرترین روشها برای درمان بیماریهای لثه مثل پریودنتیت است. این روش که معمولاً به عنوان «تمیز کردن عمیق» شناخته میشود؛ پلاک و جرمهای تجمع یافته روی دندان و زیر خط لثه را حذف میکند. مراحل اصلی جرمگیری و صاف کردن ریشه برای درمان سوراخ لثه عبارت است از:
- جرمگیری: پاکسازی کامل پلاک و جرمهای روی دندان و در پاکتهای اطراف لثه
- صاف کردن ریشه: صاف و هموار کردن ریشه دندانها برای تسهیل اتصال مجدد لثه به دندان
- بیحسی موضعی: کاهش درد و ناراحتی در طول درمان
- جلسات متعدد: در موارد پریودنتیت مزمن یا تهاجمی، چند جلسه درمان نیاز است
این درمان به بازسازی سلامت لثه کمک کرده و از پیشرفت بیماری جلوگیری میکند.
2) روش حذف پاکت؛ راهکار جراحی برای پاکسازی عمیق
وقتی پاکتهای پریودنتال بزرگ و عمیق در لثهها شکل میگیرند، ممکن است نیاز به جراحی حذف پاکت یا کاهش پاکت باشد. این روش با هدف کاهش عمق پاکتها و جلوگیری از پیشرفت بیماری انجام میشود.
مراحل عمل حذف پاکت:
- تا کردن بافت لثه: جراح لثه را به آرامی عقب میزند تا دسترسی به پاکتها فراهم شود
- حذف باکتریها و عفونت: پاکسازی کامل باکتریها و بافتهای آسیبدیده داخل پاکت
- اتصال مجدد لثه: بازگرداندن و اتصال امن لثه به دندان و استخوان
- کاهش عمق پاکت: کاهش فضای تجمع باکتریها و بهبود سلامت لثه
این روش به بهبود سلامت دهان کمک کرده و خطر آسیبهای جدیتر را کاهش میدهد.
3) آنتیبیوتیکها؛ تسکیندهنده عفونتهای ناشی از سوراخ شدن لثه
در صورت پیشرفت بیماری پریودنتال یا عفونت باکتریایی که باعث سوراخ شدن لثه شده است، دندانپزشک ممکن است آنتیبیوتیک تجویز کند. این داروها با کند کردن رشد باکتریها در محل آسیبدیده، به کاهش التهاب و جلوگیری از گسترش عفونت کمک میکنند.
نقش آنتیبیوتیکها در درمان
- کنترل و مهار باکتریهای عامل عفونت
- کاهش تورم، درد و ناراحتی
- تسریع روند بهبودی لثه و جلوگیری از گسترش آسیب
استفاده صحیح و به موقع از آنتیبیوتیکها میتواند گامی مهم در درمان سوراخ شدن لثه و حفظ سلامت دهان باشد.
4) جراحی پریودنتال؛ راهکارهای پیشرفته درمان لثه
زمانی که بیماری پریودنتال پیشرفته شود، جراحیهای تخصصی برای نجات و بازسازی بافت و سوراخ لثه ضروری میشود. این روشها به بهبود سلامت لثه و جلوگیری از افتادن دندان کمک میکنند.
روشهای اصلی جراحی پریودنتال
- روشهای بازسازی: استفاده از مواد پروتئینی یا استخوانی برای بازسازی بافت و استخوان از دست رفته
- جراحی فلپ: ایجاد برش کوچک در لثه برای حذف پلاک عمیق و کمک به اتصال مجدد لثه به دندان
- پیوند لثه: برداشت بافت از ناحیهای دیگر دهان (معمولاً سقف دهان) برای پوشش نواحی تحلیل رفته و محافظت از ریشه دندان
هر یک از این روشها با هدف بازگرداندن سلامت لثه و حفظ دندانها انجام میشوند و نیازمند مراقبتهای دقیق پس از جراحی هستند. جهت اطلاع از هزینه جراحی لثه با تاج دنتال در ارتباط باشید.
5) پیوند استخوان؛ راهکاری برای درمان سوراخ شدن لثه
در موارد شدید پریودنتیت تهاجمی، سوراخ شدن لثه میتواند به دلیل از دست رفتن استخوان اطراف دندانها رخ دهد. در چنین شرایطی، پیوند استخوان ضروری است تا با جایگزینی استخوان از دست رفته، پایهای مستحکم برای دندانها ایجاد شود.
مراحل پیوند استخوان:
- برداشت بافت استخوانی از ناحیه اهداکننده
- انتقال و اتصال استخوان به محل سوراخ شده در لثه
- تحریک رشد استخوان جدید و بازسازی بافتهای اطراف
این روش به تقویت ساختار استخوانی و از پیشرفت سوراخ شدن لثه جلوگیری میکند، سلامت دهان و دندانها را بهبود میبخشد. پیوند استخوان همچنین یکی از مراحل آمادهسازی پیش از کاشت ایمپلنت دندانی است. اگر قصد انجام ایمپلنت دارید، اطلاع از قیمت دندان ایمپلنت میتواند به تصمیمگیری شما کمک کند.
درمان خانگی سوراخ شدن لثه؛ مراقبتهای ساده برای سلامت لثهها
اگرچه درمانهای پزشکی برای سوراخ شدن لثه ضروری است، مراقبتهای خانگی میتوانند به بهبود وضعیت لثه و کاهش التهاب کمک کنند. این روشها مکمل درمان دندانپزشکی بوده و نباید جایگزین مراجعه به پزشک شوند.
نکات مهم در درمان خانگی سوراخ شدن لثه
- شستوشوی دهان با آب نمک: خاصیت ضدعفونیکننده دارد
- رعایت بهداشت دهان و دندان: مسواک زدن نرم و استفاده از نخ دندان به حذف پلاکها کمک میکند
- استفاده از ژلهای ضد التهاب لثه: برای تسکین درد و تورم
- پرهیز از مصرف غذاهای خیلی داغ، سرد یا تند: برای جلوگیری از تحریک لثه
- عدم استعمال دخانیات: دخانیات میتواند روند بهبودی را کند نماید
این مراقبتهای ساده میتوانند در کنار درمان تخصصی، روند بهبودی سوراخ شدن لثه را تسریع کنند.
چطور از سوراخ شدن لثه پیشگیری کنیم؟ راههای ساده
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است؛ بهویژه وقتی پای مشکلی مثل سوراخ شدن لثه در میان باشد. حتی اگر هنوز علائم التهاب یا عفونت لثه را تجربه نکردهاید، با چند اقدام ساده میتوانید از بروز این مشکل جلوگیری کنید. توصیههای کلیدی برای پیشگیری از سوراخ لثه عبارت است از:
- دو بار در روز مسواک بزنید و نخ دندان بکشید.
- از مسواک نرم استفاده کنید و به آرامی مسواک بزنید تا به بافت لثه آسیب نزنید.
- مصرف غذاهای شیرین و چسبنده را محدود کنید.
- سیگار را ترک کنید؛ دخانیات عامل قوی تخریب بافت لثه هستند.
- هر ۶ ماه یکبار برای معاینه و جرمگیری به دندانپزشک مراجعه کنید.
با رعایت این نکات ساده، نه تنها احتمال سوراخ شدن لثه را به حداقل میرسانید، بلکه سلامت دهان و دندانتان را در بلندمدت تضمین میکنید.
تاج دنتال؛ نقطه پایان مشکلات لثه
سوراخ شدن لثه تنها یک آسیب ساده نیست؛ میتواند نشانهای از بیماریهای پیشرفته لثه باشد که اگر بهموقع درمان نشوند، به از دست دادن دندانها منجر میشوند. از درد و عفونت گرفته تا تحلیل بافت و افتادگی لثه، همه اینها قابل پیشگیری و درمان هستند؛ به شرطی که به علائم بیتوجه نباشید.
فراموش نکنید؛ مسواک و نخ دندان به تنهایی کافی نیستند. مراقبت حرفهای و تخصصی، تنها راه اطمینان از سلامت کامل لثههاست. اگر در لثه خود نشانهای از التهاب، خونریزی یا حتی سوراخ مشاهده کردید، وقت آن رسیده که به یک مرکز تخصصی دندانپزشکی مراجعه کنید.
در کلینیک تخصصی تاج دنتال، با استفاده از روشهای نوین و تیمی مجرب، سلامت لثه و زیبایی لبخندتان را به شما برمیگردانیم. همین امروز برای مشاوره یا معاینه وقت بگیرید. جهت مشاوره با متخصصان و رزرو وقت از طریق شماره تماس پایین صفحه اقدام نمایید. راههای ارتباطی دیگر با ما عبارت است از:
آدرس کلینیک: جنت آباد مرکزی، تقاطع نیایش (چهار راه ایرانپارس)، طبقه فوقانی بانک سپه، پلاک ۲
صفحه اینستاگرام کلینیک دندانپزشکی تاج
تاج دنتال؛ نقطه پایان درد و سوراخ لثهها!
سؤالات متداول
سوراخهای لثه معمولاً کجا ظاهر میشوند؟
محل ایجاد سوراخ در لثه بستگی به علت آن دارد؛ مثلاً پس از کشیدن دندان، در همان محل حفره باز دیده میشود. در بیماریهای پریودنتال، سوراخها اغلب اطراف اتصال لثه به دندان شکل میگیرند، اما عفونتها میتوانند در هر نقطهای از لثه ایجاد شوند.
سوراخ لثه چطور به نظر میرسد؟
سوراخ لثه معمولاً به صورت یک حفره یا فرورفتگی در بافت لثه دیده میشود که بافت اطراف آن قرمز، متورم و گاهی خونریزیکننده است. این ناحیه ممکن است ظاهری ناهموار و متفاوت از لثه سالم داشته باشد.
سوراخ شدن لثه خودبهخود خوب میشود؟
خیر. سوراخ لثه معمولاً به مراقبت حرفهای نیاز دارد. اگر علت آن بیماری یا عفونت باشد، درمانهای تخصصی مانند جرمگیری، آنتیبیوتیک یا جراحی ضروری هستند.
آیا سوراخ لثه میتواند باعث از دست رفتن دندان شود؟
بله، اگر بافت اطراف دندان آسیب ببیند و درمان نشود، ممکن است دندان لق شده و در نهایت بیفتد.
چه مدت طول میکشد تا سوراخ لثه بهبود یابد؟
مدت زمان بهبودی بستگی به علت و شدت آسیب دارد. به طور معمول بین یک تا چند هفته، در صورت پیگیری درمان مناسب، بهبودی حاصل میشود.
آیا سوراخ شدن لثه در کودکان هم اتفاق میافتد؟
بله، اما کمتر از بزرگسالان. در کودکان معمولاً به دلیل عفونت، آسیب فیزیکی یا رعایت نکردن بهداشت دهان رخ میدهد.
سوراخ لثه همیشه با درد همراه است؟
برخی از سوراخهای لثه بدون درد هستند، بهخصوص در مراحل اولیه. اما ممکن است با خونریزی، بوی بد دهان یا حساسیت همراه باشند.
